เสาเป็นส่วนที่สำคัญในโครงสร้างอาคารเพราะหากก่อสร้างเสาไม่ดี เสาไม่แข็งแรง อาจส่งผลต่อการรับน้ำหนักอาคารและเป็นอัตรายต่อการอยู่อาศัยได้ เทคนิคการทำงานกับโครงสร้างคอนกรีตในฉบับนี้ขอแนะนำแนวทางการปฎิบัติงาน เพื่อให้ได้เสาคอนกรีตเสริมเหล็กที่ถูกต้องและได้คุณภาพตามที่ออกแบบไว้ โดยเน้นให้อ่านง่ายเข้าใจง่ายนำไปใช้ได้จริงซึ่งกลั่นกรองจากประสบการณ์ตรงของวิศวะกรอาวุโส

1.การผูกเหล็ก
*เหล็กเสริมในเสาจะต้องวางให้ถูกตำแหน่งและมีระยะห่างตามที่แสดงในแบบก่อสร้าง
*ต้องมีการผูกลูกปูนหนาอย่างน้อย 1 นิ้ว บริเวณเหล็กยืนที่อยู่ติดกับแบบหล่อทุกระยะไม่เกิน 1 เมตร
*ไม่ควรทำการทาบเหล็กหรือต่อเหล็กในเสาที่จุดใดจุดหนึ่งมากเกินไป
*ระยะทาบสำหรับเหล็กเส้นกลมไม่น้อยกว่า 50 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลาง
*ระยะทาบสำหรับเหล็กข้ออ้อยไม่น้อยกว่า 40 เท่าของเส้นผ่านศูนย์กลาง

2.การเตรียมแบบหล่อเสา
*ก่อนตั้งแบบหล่อใช้น้ำฉีดล้างและเก็บเศษไม้ และเศษหินบริเวณโดนเสาออกให้สะอาดก่อน
*ควรทำความสะอาดแบบหล่อและทาน้ำมันบนแบบหล่อก่อนการเข้าแบบ
*ตีไม้รัดแบบรอบเสา 0.5 เมตร เน้นเสริมเป็น 2 เท่า ตรงโคนเสา
*ตรวจดิ่งและตรวจค้ำยันแนวของเสาให้มั่นใจว่า เสาตั้งฉากกับพื้นตลอดเวลาการเท
*รอยต่อแบบต้องสนิททั้งด้านข้าง และโคนเสา น้ำปูนต้องไหลออกมาไม่ได้

3.การเทและการอัดแน่นคอนกรีตโครงสร้างเสา
*ไม่ควรเติมน้ำในส่วนผสมคอนกรีตเพิ่มหน้างาน
*การเทเสาที่มีความสูง 1.5 เมตร ควรใช้ท่อช่วนเท และใช้มอร์ตาร์ เทลงไปก่อนให้ได้ความสูงประมาณ 20-30 ซม จากโคนเสาเพื่อรองรับหินที่จะตกลงไปขณะเริ่มเท
*กรณีเสามีความสูงมาก ให้มำช่องเปิดที่แบบเพื่อเทส่วนล่างก่อนแล้วจึงปิดช่องนั้นเพื่อเทคอนกรีตส่วนต่อไป
*ต้องเทคอนกรีตต่อเนื่องตลอดความยาวเสาในแต่ละชั้น
*เทคอนกรีตให้แน่นโดยใช้เครื่องจี้เขย่าหรือใช้ท่อกระทุ้งเพื่อไล่ฟองอากาศออกจากเนื้อคอนกรีตให้มากที่สุด
*คอนกรีตที่ใช้ควรมีกำลังอัดคอนกรีตได้ตามกำหนด มีความข้นเหลวที่เหมาะสม 10-15 ซม และควรเป็นคอนกรีตที่ออกแบบไว้สำหรับงานเทเสา


4.การบ่มคอนกรีตโครงสร้าง
*เริ่มต้นบ่มคอนกรีตทันทีที่ถอดแบบ เพื่อเพิ่มความแข็งแรงของคอนกรีตให้ดีขึ้น ซึ่งคอนกรีตทั่วไปควรได้รับการบ่มอย่างน้อย 7 วัน วิธีการบ่มเสาคอนกรีต
วิธีที่ 1 ฉีดน้ำทุกด้านของเสาคอนกรีตให้เปียกชุ่มอยู่ตลอดเวลา หรือถ้าใช้กระสอบคลุมรอบเสา ฉีดน้ำให้ชุ่มเช้า เย็นและให้ฉีดเพิ่มให้เฉพาะช่วงกลางวันที่มีแดดจัด
วิธีที่ 2 ใช้พลาสติกคลุมรอบเสา โดยวางให้แนบกับผิวของคอนกรีต รอยต่อระหว่างแผ่นพลาสติกจะต้องวางให้สนิทและมีระยะเหลื่อมมากพอ เพื่อป้องกันความชื้นหนีออกไป
วิธีที่ 3 ใช้น้ำบ่มคอนกรีต โดยฉีดพ่นชั้นที่ 1 ให้ทั่วผิวคอนกรีตและฉีดพ่นทับอีกชั้นหนึ่งหลังจากที่สังเกตุเห็นว่าชั้นแรกได้ซึมลงไปในเนื้อคอนกรีตแล้ว น้ำยาบ่มคอนกรีตที่ใช้ต้องมีคุณสมบัติที่สลายตัว และไม่กระทบต่องานจับเชี้ยม หรืองานฉาบต่อไป


ข้อควรระวังในการบ่มคอนกรีต
*ไม่ควรใช้น้ำที่มีสิ่งสกปรกเจือปน เช่น น้ำมัน หรือน้ำที่ไหลผ่านท่อเหล็กที่เป็นสนิม
*ไม่ควรบ่มคอนกรีตอย่างสม่ำเสมอให้ทั่วถึงทั้งโครงสร้าง
*ขณะบ่มคอนกรีต 2 วันแรก ไม่ควรทำงานใดๆที่จะเกิดการสั่นสะเทอนในตัวเสาที่หล่อไว้